kolorowa ikona przedstawiająca mężczyznę porządkującego paczki

Inwentaryzacja w szkole, czyli jak uwolnić czas na rozwój i wprowadzanie zmian przez nauczycieli i nauczycielki

Inwentaryzacja w szkole nie kojarzy się miło. Przed oczami zaraz staje nam spisywanie książek w bibliotece, zestawienia środków trwałych, sprawdzanie stanu magazynków. Niezbyt zachęcająca perspektywa. Co inwentaryzacja może mieć wspólnego z codzienną pracą nauczycieli i nauczycielek z uczniami i uczennicami?

 

W “Szkole dla innowatora” proponujemy i testujemy inne podejście do inwentaryzacji: pokazujemy, że jest to sposób na uporządkowanie tego, co robimy w szkole, na czym skupiamy swoją energię. Dzięki inwentaryzacji możemy skierować naszą uwagę i wysiłki na osiągnięcie rzeczy uznanych przez nas za priorytetowe. Jeżeli chcemy się rozwijać, wprowadzać zmiany, to najpierw musimy stworzyć przestrzeń na nowe rzeczy. Uporządkowanie i przyjrzenie się temu, co robimy, a także mądra selekcja działań, pozwalają znaleźć czas na ważne dla nas aktywności szkolne.

Początek roku sprzyja podsumowaniom i planowaniu pracy w ciągu kolejnych miesięcy nowego roku. Może być to też czas wprowadzania nowych porządków w naszej szkole.

 

Inwentaryzacja w szkole – co to takiego?

Każdy z nas raz na jakiś czas decyduje się na zrobienie generalnych porządków w domu. Wyjmujemy wszystko, przeglądamy, reperujemy, oddajemy innym nieprzydatne dla nas rzeczy, wyrzucamy zepsute. Decydujemy też wtedy, czego nam brakuje, aby nasz dom był wygodniejszy i lepiej spełniał nasze potrzeby. I dokładnie tym celom ma służyć inwentaryzacja w szkole.

Jednym z testowanych w “Szkole dla innowatora” rozwiązań jest przeprowadzenie w każdej z wybranych szkół warsztatu inwentaryzacyjnego. Sama koncepcja warsztatu i idea inwentaryzacji w szkole została opracowana przez Ewę Radanowicz, wieloletnią dyrektorkę szkoły w Radowie Małym, która jest także, oprócz wielu innych aktywności edukacyjnych, członkinią rady programu “Szkoła dla innowatora”.

Celem tego warsztatu jest, abyśmy jako dyrekcja i nauczyciele mieli możliwość analizy tego, co dzieje się w naszej szkole, co wspólnie robimy.

Popatrzmy na wszystkie dokumenty, formularze, zestawienia, raporty, jakie wypełniamy i produkujemy. Czy są one rzeczywiście niezbędne? Czy spełniają swoją funkcje? A jeżeli są konieczne, to czy nie można ich uprościć?

Punktem wyjścia do dalszej pracy jest zebranie informacji o wszystkim, co robimy jako nauczyciele, dyrekcja i społeczność szkolna i wspólne przyjrzenie się temu. Na pewno będzie tego sporo, bo też najczęściej nauczyciele są bardzo aktywni. Robimy akademie, występy, gazetki, wystawki, organizujemy różne wydarzenia dla uczniów, rodziców, społeczności szkolnej, wdrażamy inne inicjatywy. Niektóre z tych aktywności rozwijają nas i uczniów, niektóre mają już wieloletnią tradycję, a o niektórych z nich w sumie nie umiemy powiedzieć jasno, dlaczego je robimy – trochę siłą rozpędu, z przyzwyczajenia, bo szkoda nam z nich zrezygnować.

Gdy widzimy już wszystkie te procesy i uwarunkowania, wówczas należy się zastanowić, co z całej listy inicjatyw jest nam potrzebne, co przybliża nas do realizacji naszych priorytetów i skąd to będziemy wiedzieć. Niektóre decyzje będą łatwe i szybkie, ponieważ pewnych rzeczy – bądźmy szczerzy – nikt nie chce robić. Potem jednak mogą zacząć się problemy z podjęciem decyzji, co zostawiamy, a co nie. Wszyscy możemy być zgodni z ogólną diagnozą “za dużo robimy”. Tylko z czego zrezygnować? Dla każdego z nas inne aktywności czy działania będą ważne i warte zachowania. Czy jednak mamy wystarczająco dużo czasu, sił i środków, aby wszystkie te działania realizować równocześnie, z jednakową uwagą i starannością? Czy wszystkie dokumenty, które wypełniamy i formularze, które sumiennie uzupełniamy, są faktycznie niezbędne i kluczowe? Jeżeli nie, wtedy musimy dokonać trudnego wyboru.

Z pomocą przychodzi jasne ustalenie i nazwanie priorytetów, jakimi chcemy się kierować. Powinniśmy zastanowić się, co jako szkoła chcemy rozwijać, na czym się skupić. Priorytety zależą od potrzeb danej szkoły – tego, co Wy uznajecie za ważne. Najczęściej są powiązane lub wprost wynikają ze strategii rozwoju szkoły. W projekcie “Szkoła dla innowatora” ważnym elementem ustalania priorytetów są działania mające na celu rozwijanie kompetencji proinnowacyjnych u uczniów i uczennic.

Po wyznaczeniu i uzgodnieniu priorytetów powinniście ponownie wspólnie się zastanowić, jakie inicjatywy i działania (szczególnie te realizowane na poziomie ogólnoszkolnym) przyczyniają się do osiągnięcia założonych celów. Wybierzcie najbardziej priorytetowe aktywności i skierujcie na nie całą Waszą energię.

Inwentaryzacja, podobnie jak porządki, nie może być jednorazową akcją, którą zrobimy, a potem o niej zapomnimy. Ważne jest powracanie do ustaleń podjętych w jej trakcie, ich aktualizacja, może też powtórzenie całego procesu po pewnym czasie.

 

Jak przeprowadzić warsztat inwentaryzacyjny w szkole?

Warsztat może poprowadzić sam/a dyrektor/ka, a także osoba z zewnątrz np. odpowiednio przygotowany/a trener/ka. 

O czym warto pamiętać:

  • Zaproś do uczestnictwa w warsztacie możliwe szeroką grupę nauczycieli, nawet całą radę pedagogiczną. Czasami może nie być to możliwe np. z uwagi na to, jak liczna jest rada pedagogiczna w Twojej szkole – wtedy zaproś chętnych.
  • Zarezerwujcie na warsztat wystarczająco dużo czasu. Z reguły jest to 6-8 godzin szkoleniowych. Możecie rozłożyć poszczególne etapy na kolejne dni. Jest to proces, który warto realizować starannie – wtedy jego efekty będą spełniały Wasze oczekiwania oraz przyczynią się do wprowadzenia realnych zmian w Waszej szkole.
  • Przygotujcie się wcześniej do tego warsztatu. Zbierzcie podstawowe dokumenty szkoły: plan pracy szkoły (w tym profilaktyczno-wychowawczy), koncepcję rozwoju, priorytety na rok lub kilka lat, zespoły zadaniowe, plan imprez, plan nadzoru oraz harmonogram spotkań rady pedagogicznej, ewaluacje, monitoringi i inne dokumenty regulujące realizację poszczególnych zadań przez nauczycieli i dyrekcję. Możliwe, że konieczna będzie wcześniejsza analiza tych dokumentów, dokonana przez trenera i/lub zespół liderów czy kierownictwo szkoły.

Najważniejsze cele warsztatu inwentaryzacyjnego w szkole to:

  • praktyczna analiza zasobów szkoły oraz ocena efektywności podejmowanych działań;
  • zebranie i uporządkowanie wiedzy na temat potrzeb, możliwości oraz zasobów, jakimi dysponuje szkoła;
  • ponowne przyjrzenie się strategii rozwoju szkoły oraz uzupełnienie jej o umiejętności przyszłości, w tym w zakresie programów nauczania, wyznaczania priorytetów, ram oceny kompetencji uczniów, nauczycieli, środowiska, itd.

Rada pedagogiczna podczas warsztatu:

  • opisuje swoją rzeczywistość szkolną;
  • szuka odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące codzienności szkolnej oraz efektywności podejmowanych działań;
  • podejmuje działania, które doprowadzają do analizy dokumentacji szkolnej, efektywności realizacji wyznaczonych przez nią zadań, priorytetów i rozwoju.

 

Inwentaryzacja i co dalej…

Warsztat inwentaryzacyjny i przyjrzenie się temu, co robi szkoła i nauczyciele to dopiero początek drogi. Należy zacząć realizować przyjęte wspólnie założenia krok po kroku, konsekwentnie. 

Warto wracać na spotkaniach z nauczycielami do ustaleń z warsztatu, przyglądać się temu, czy faktycznie realizujecie przyjęte priorytety. Lepsze efekty przynosi wybór nawet drobniejszych wyzwań i ich konsekwentne wdrażanie, niż podejmowanie rewolucyjnych zobowiązań i zapominanie o nich. Każda zmiana to proces i wymaga czasu, wytrwałości oraz współpracy.

 

Szczegółowy plan przebiegu warsztatu do pobrania

Inwentaryzacja w szkole – plan warsztatu

dyrektorka programowa i członkini Zarządu Centrum Edukacji Obywatelskiej. W CEO od sierpnia 2017 roku. Związana z sektorem organizacji pozarządowych od prawie 20 lat jako wolontariuszka i koordynatorka. Realizowała projekty edukacyjne, szkoleniowe i sieciujące adresowane do m.in. dyrektorów szkół, nauczycieli i młodzieży. Jest Szefową projektu "Szkoła dla Innowatora". Wierzy w pomysłowość i wewnętrzną motywację osób pracujących w NGO.



Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close