kolorowa ikona przedstawiająca popiersia trzech osób i strzałki symbolizujące relacje między nimi

Jak wzmacniać proces grupowy w klasie. Przewodnik dla nauczycieli i nauczycielek

Gdy pracujemy z grupą, możemy założyć, że ilość tajemnic, które skrywa, jest proporcjonalna do liczby uczniów i uczennic, którzy ją tworzą. Przenikliwe oko i doświadczenie wychowawcy lub wychowawczyni sprzyjają trafnemu rozpoznaniu tych tajemnic, a nawet wykorzystaniu ich z korzyścią dla klasy. Intuicję i zmysł obserwacji możemy rozwijać, wychodząc poza szablonową strukturę spotkania z młodzieżą. Ciekawość badacza warto włączyć już podczas pierwszego zetknięcia się z nową klasą. Praca z grupą to wyzwanie. Praktyczna wiedza dotycząca wspierania procesu grupowego z pewnością pomoże mu sprostać.

 

Zachęcamy do zapoznania się z komentarzem wprowadzającym do trzeciej części materiałów dla wychowawców i wychowawczyń, poświęconej pracy z grupą.

 

Na co warto nakierować swoją uwagę podczas spotkania z grupą uczniów i uczennic

W czasie spotkania z uczniami i uczennicami warto zwrócić uwagę na ogólną atmosferę panującą w klasie i obserwować mowę ciała poszczególnych osób. O nastawieniu młodzieży może mówić śmiałość (lub jej brak) w nawiązywaniu kontaktu z innymi, a nawet intonacja.

Jednocześnie warto obserwować swoje reakcje – to dobry punkt wyjścia do dalszej pracy wychowawczej.

Cenna z pewnością okaże się również uporządkowana refleksja, którą warto podjąć w trakcie spotkania z nieznaną nam jeszcze grupą lub tuż po nim. Pomocne będzie zadanie sobie pytań o to, jak sam(a) czuję się w nowej grupie, czy jest coś, co szczególnie podobało mi się w spotkaniu, czy o kimś zapomniałem/zapomniałam, kogoś pominąłem/pominęłam, czy pojawiło się coś, co wzbudza moje obawy. Takie pytania skłonią do przyjrzenia się spotkaniu z perspektywy emocji i odruchów.

Rzecz, o której należy pamiętać, to zależność zgrania zespołu klasowego od poczucia bezpieczeństwa wszystkich uczniów i uczennic, a także ich zadowolenia z faktu, że są częścią tego zespołu. Uwaga poświęcona temu, co wpływa na efektywność pracy w grupie zaprocentuje na kolejnych etapach procesu.

 

Czym cechuje się efektywna grupa

Możemy wskazać kilka cech charakterystycznych dla efektywnej grupy. Warto nauczyć się je dostrzegać i wzmacniać, a w razie potrzeby – rozwinąć od podstaw we własnej klasie. Pamiętajcie, że każdy zespół klasowy jest inny – pojawiają się specjalne potrzeby edukacyjne, niepełnosprawności ruchowe lub intelektualne. Czasami uczniowie i uczennice potrzebują wsparcia w postaci działań integrujących grupę. Jednak wszystkie grupy – bez względu na naturalną skłonność do wspólnej aktywności – przechodzą przez powtarzalne etapy procesu grupowego, czasem nazywane fazami. Opis poszczególnych etapów procesu grupowego znajdziecie w trzeciej części naszego narzędziownika.

 

Bycie w grupie jako źródło siły i motor do rozwoju osobistego

Na koniec warto wspomnieć o sile i potencjale grupy. Sam fakt przynależności do zespołu klasowego może być dla niektórych uczniów i uczennic motorem do rozwoju. Siła zgranej klasy jest w stanie ponieść daleko, wzmacniając przy okazji współpracę, poczucie odpowiedzialności za innych, otwartość na inne rozwiązania, a także ucząc mądrego rozwiązywania konfliktów.

Zachodzące zmiany cywilizacyjne i rozwój technologiczny modyfikują potrzeby społeczne młodego pokolenia, oddalając jednostkę od grupy rówieśniczej. Szczególnie ważne jest więc przypominanie uczniom i uczennicom, że nie ma substytutu dla prawdziwej relacji, opartej na zaufaniu i wzajemnym szacunku, a koleżeństwo i przyjaźń pełnią istotną rolę w rozwoju każdej osoby w klasie. Celem wychowawców i wychowawczyń oraz nauczycieli i nauczycielek będzie więc stworzenie takiego środowiska szkolnego, aby bycie w grupie było w nim wartością.

POBIERZ TRZECIĄ CZĘŚĆ NARZĘDZIOWNIKA Z PROGRAMU „WYCHOWANIE TO PODSTAWA”
 

Dodatkowe materiały dotyczące zagadnienia

Prezentacja z webinarium „Jak skutecznie pracować z klasą jako grupą?”

 

Zobacz, co do tej pory przygotowaliśmy w ramach programu „Wychowanie to podstawa”: wykaz materiałów

 

Tekst na podstawie artykułu Macieja Wojdyny; opracowanie: Ewelina Wasilewska


Zamieszczone materiały są fragmentem publikacji „Wychowanie to podstawa„, przygotowywanej przez Centrum Edukacji Obywatelskiej.

Celem programu  “Wychowanie to podstawa” jest przygotowanie i upowszechnienie modelowego procesu planowania, tworzenia i wdrażania rozwiązań wzmacniających funkcję wychowawczą szkoły, nastawioną na kształcenie u uczniów i uczennic kompetencji społecznych, obywatelskich i osobistych, przy jednoczesnym wzmocnieniu inkluzyjności działań edukacyjnych.

Program jest realizowany przez Centrum Edukacji Obywatelskiej w ramach obszaru programowego Ucz otwartości, który wspiera budowanie w klasie dobrych relacji oraz pomaga nauczycielom i nauczycielkom podejmować z uczniami i uczennicami trudne tematy.

Program “Wychowanie to podstawa” korzysta z dofinansowania o wartości 109 tys. euro otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii z funduszy EOG w ramach Programu Edukacja. Jego partnerem jest Menneskerettighetsakademiet (Humans Rights Academy) z siedzibą w Oslo.



Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close